Gemeentebeleving komt graag in gesprek met koplopers en (sociale) vernieuwers. Dit keer ben ik het gesprek aangegaan met Aly Cnossen strategisch adviseur en leiderschapsontwikkeling gemeente Almere en inmiddels zelfstandig adviseur. Gemeente Almere besteed veel tijd en aandacht aan organisatie ontwikkeling. Ze weten dat standaard oplossingen niet meer werken. Zo ook op het gebied van aanbesteden. Dus hebben ze onder leiding van Aly een geheel nieuwe vorm bedacht. Hoe hebben ze dit gedaan en wat kunnen we hiervan leren?

Wat was de aanleiding?
De gemeente is er voor de stad. Waar gaan we met de stad naar toe? Wat willen we worden? Want de stad zou verdubbelen in 2050. Dat betekent nogal wat. Wat voor organisatie hoort daar bij met wat voor soort medewerkers? Maar ook: ‘hoe krijgen we de ambtenaar de wijk in, hoe krijgen we ze in gesprek met ondernemers in de stad, met de welzijnsinstellingen?’

Dit vereist een andere manier van werken en dus een andere manier van aanbesteden!

Waar waren jullie naar op zoek?
We zochten in ieder geval niet een standaard management development programma of een standaard leiderschapsopleiding. We hadden een mooi opleidingsprogramma’s achter de rug en waren toe aan vernieuwing. We hadden een prachtig organisatie ontwikkelingstraject samen met de medewerkers vorm en inhoud gegeven. We wilden hier met een nieuw leiderschapsprogramma op aansluiten. Toen hebben we ons zelf afgevraagd hoe kunnen we hier nu het beste werk van maken? We wilden niet zo maar weer een opleidingsprogramma inkopen en aanbesteden op de gangbare manier: zo van we zoeken een bedrijf dat daar en daar aan voldoet. We zochten partijen die aansloten bij onze visie!

We hadden met de organisatie ontwikkeling al een heel mooi programma voor elkaar met vastgestelde doelen, afgeleid van de doelen van de stad . De vraag was dan ook ‘wat is er nodig aan leiderschap om daadwerkelijk die doelstellingen te bereiken?’

Hoe hebben jullie het aangepakt?
We zijn begonnen met een aanbesteding voor de top van de organisatie. In onze vraag naar buiten aan de 5 partijen die we uitgenodigd hadden om te reageren, hebben we een aantal programmatische punten aangegeven:

-        ons organisatie ontwikkelingstraject
-        onze doelen voor de stad
-        en we hebben ze de vraag gesteld: stel je voor we gaan een leiderschapsontwikkelingstraject ontwikkelen, wat is er volgens jullie nodig aan leiderschapsontwikkeling om (gezien onze doelen) op deze manier samen aan de stad te werken? Ook op persoonlijk ontwikkelingsniveau.

We wilden hun visie weten. Hoe ze hierover dachten. Maar ook weten of ze bereid waren om hierin, in co-creatie, met ons aan te werken. We hebben ze gevraagd dit kort te beschrijven. We hebben ze uitgenodigd om hun verhaal te doen, met hun visie.

Uiteindelijk hebben we voor de verschillende management lagen dit herhaald en zijn we met meerdere bureaus in zee gegaan omdat op elk niveau weer wat anders nodig was en dit ook voor de nodige diversiteit zorgde.

Gebleken is dat bij de keuze van de bureaus die ons ondersteunen en ondersteunden het gedachtegoed achter Theory U (Otto Scharmer c.s.) ons zeer aansprak.

Waarom deze aanpak?
Het is een totaal aanpak, hoofd en hart, gemeente en stad. Niet: hier is ‘t probleem en we steken recht over naar de oplossing, maar veel meer kijken naar wat is nou echt het probleem en dit van alle kanten (laten) belichten en bij jezelf te rade gaan hoe pakken we dit aan. Vanuit vanaf het begin mensen er bij betrekken en samen proberen tot nieuwe oplossingen te komen. Hierbij open te staan voor de toekomst, wat is er straks nodig. Dat is nodig om samen op te trekken, de problematiek is te ingewikkeld voor standaard oplossingen. We zijn als gemeente altijd maar bezig om alles tot op de bodem te regelen, vast te leggen. Daarmee sluiten we heel makkelijk alle vernieuwing uit. Dit is het gevolg van de verschrikkelijke regelgeving waar we met elkaar in beland zijn. Soms moet je zelfs eerst het gevecht met je eigen gemeente aan… We moeten veel meer uitproberen, experimenteren! Daardoor sla je andere, nieuwe wegen in.

Zo hebben we voor de verschillende management niveaus op dezelfde manier aanbesteed. Affiniteit met het boven bedoelde gedachtegoed deed mee in de selectie. Voor de organisaties was dit enorm wennen, om niet met het eigen aanbod te komen, maar om mee te denken over wat er in onze situatie nodig is.

Het programma voor de top van de organisatie draait nu voor het 5e jaar, en we stellen het elk jaar bij. Wat dat betreft is het ook voor ons een leerproces…

Wat hebben jullie bereikt?

  • We hebben te maken gekregen met visie op leiderschap en een methode van werken die ook ons in staat stelde mee-te-leren. (co-creatie).
  • Hoge mate van betrokkenheid van de leidinggevenden door een breed gedragen visie.
  • Meer steunend leiding geven, meer gericht op samen-met-de stad. Waar zijn we eigenlijk mee bezig, is dit nodig?
  • Groter reflecterend vermogen ontwikkeld.
  • Meer verbinding doordat mensen elkaar meer gingen opzoeken dwars door de organisatie heen.
  • Meer persoonlijk leiderschap.

Het is niet altijd makkelijk geweest. Mede door de crisis en bezuinigingen. Dan is de neiging terug te schieten in controle en oud gedrag erg makkelijk. Mensen beseffen dat het anders moet en kan maar het blijft een worsteling.

Meer weten over Theory U? Lees het boek van Esther de Haan en Eva Beerends: Organisatie ontwikkeling met Theory U.

UITNODIGING
Meer weten over deze manier van aanbesteden? En over Theory U? Dat kan! Aly en Esther geven de mogelijkheid om deel te nemen aan een (gratis) strategische sessie over deze vernieuwende manier van werken. Ook zullen ze aan de hand van een praktijk case vertellen hoe dit direct toepasbaar is in je eigen organisatie en wat dit oplevert.

Graag zien we je op deze gratis strategische sessie op dinsdag 9 juni van 16.00 – 18.00 uur bij Grand Café Genieten bij stadsdeelkantoor Oost in Amsterdam.

Aanmelding 9 juni
Organisatie
Voornaam *
Tussenvoegsels
Achternaam *
E-mailadres *